Paris İklim Anlaşması’nın getirdiği yükümlülükler doğrultusunda, Türkiye’de sürdürülebilirlik raporlaması artık yalnızca gönüllü bir uygulama değil, belirli işletmeler için yasal bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu raporlar, şirketlerin iklim değişikliğiyle mücadeledeki taahhütlerini somutlaştırmakta ve uluslararası finansal piyasalarda güvenilirliklerini artırmaktadır.

Sürdürülebilirlik raporu hangi şirketler için zorunlu kılınmıştır?

1 Ocak 2024 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için çalışan sayısı 250’den fazla olan, 2023 cirosu 1.5 milyar TL üzeri olan ve aktifleri 500.000 TL üzerinde olan şirketlerde bu kıstaslardan üçte ikisini karşılaşan şirketler için Sürdürülebilirlik Raporu Ticaret Bakanlığı tarafından zorunlu kılınmıştır. .(Dayanak: TTK m. 88 ve 562; KGK’nın 2025 ve 2026 tarihli Kurul Kararları)

Hazırlanmaması Halinde Riskler

• İdari Para Cezaları: TTK m. 562 uyarınca raporlamayı yapmayan işletmelere idari yaptırım uygulanır.
• Yönetim Kurulu Sorumluluğu: Raporun eksik veya yanıltıcı olması halinde yönetim kurulu üyeleri şahsi sorumluluk taşır.
• İtibar Kaybı: Yatırımcılar, kreditörler ve uluslararası iş ortakları nezdinde güven kaybı oluşur.
• Denetim Riski: Bağımsız denetim raporları ile uyumsuzluk, finansal tabloların güvenilirliğini zedeler.
• İhracat Riski: AB’nin CSRD ve CBAM düzenlemeleri nedeniyle sürdürülebilirlik raporu olmayan şirketler ihracatta ek maliyet ve sertifika sorunlarıyla karşılaşabilir.

Bunların dışındaki şirketlerde sürdürülebilirlik raporu hazırlama zorunluluğu, ülkenizin yasal düzenlemelerine ve faaliyet gösterdiğiniz sektöre bağlı olarak değişebilir. Örneğin, Avrupa Birliği’nde büyük şirketler için sürdürülebilirlik raporlaması zorunlu hale gelmiştir. Bununla birlikte, birçok ülkede küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ’ler) için bu zorunluluk bulunmasa da, sürdürülebilirlik raporlaması yapmak, şirketlerin rekabet avantajı elde etmesine, yatırımcı ilgisini çekmesine ve toplumsal sorumluluklarını yerine getirmesine yardımcı olur. Bu nedenle, sürdürülebilirlik raporu hazırlamak, şirketinizin uzun vadeli başarısı için stratejik bir adım olarak değerlendirilebilir.

Sürdürülebilirlik raporlaması hangi standartlara göre yapılmalıdır?

Sürdürülebilirlik raporlaması, Global Reporting Initiative (GRI), Sustainability Accounting Standards Board (SASB), Carbon Disclosure Project (CDP) gibi uluslararası kabul görmüş standartlara göre yapılmalıdır. GRI Standartları, şirketlerin ekonomik, çevresel ve sosyal etkilerini kapsamlı bir şekilde raporlamalarını sağlar. SASB, sektör spesifik standartlar sunarak, işletmelerin finansal anlamda önemli sürdürülebilirlik konularını raporlamalarına yardımcı olur. CDP ise özellikle karbon emisyonları ve iklim değişikliğiyle ilgili verilerin toplanması ve raporlanması konusunda küresel bir platform sunar. Bu standartlar, şirketinizin sürdürülebilirlik performansının dünya çapında tanınmasını ve karşılaştırılabilir olmasını sağlar.

Sürdürülebilirlik hedeflerimizi nasıl belirlemeliyiz?

Sürdürülebilirlik hedeflerinizi belirlerken, işletmenizin misyonu, vizyonu ve temel değerleri doğrultusunda hareket etmelisiniz. Hedeflerinizi belirlerken SMART (Spesifik, Ölçülebilir, Ulaşılabilir, İlgili ve Zamanlı) kriterlerini dikkate alarak, net ve ölçülebilir hedefler oluşturmalısınız. Örneğin, karbon ayak izinizi belirli bir yıl içinde yüzde 20 oranında azaltmayı hedefleyebilirsiniz. Hedeflerinizi belirlerken paydaşların beklentilerini, küresel sürdürülebilirlik trendlerini ve yasal gereklilikleri göz önünde bulundurmalısınız. Bu, sürdürülebilirlik stratejinizin daha etkili olmasını sağlar ve şirketinizi sürdürülebilir bir geleceğe taşır.

Sürdürülebilirlik raporları ne sıklıkla hazırlanmalıdır?

Sürdürülebilirlik raporları genellikle yıllık olarak hazırlanır. Yıllık raporlama, şirketin sürdürülebilirlik performansını düzenli olarak izlemek ve paydaşlara raporlamak için en yaygın uygulamadır. Ancak, bazı şirketler altı aylık veya çeyrek dönem raporlar da hazırlayabilir. Raporlama sıklığı, şirketinizin büyüklüğüne, faaliyet gösterdiğiniz sektöre ve paydaş beklentilerine bağlı olarak değişebilir. Düzenli sürdürülebilirlik raporlaması, şirketinizin sürdürülebilirlik hedeflerine ne ölçüde ulaştığını takip etmenizi ve bu konuda şeffaf olmanızı sağlar.

Sürdürülebilirlik raporu hazırlamak için hangi veriler toplanmalıdır?

Sürdürülebilirlik raporu hazırlamak için enerji tüketimi, su kullanımı, karbon emisyonları, atık yönetimi, iş gücü uygulamaları, toplumsal sorumluluk projeleri ve tedarik zinciri yönetimi gibi çeşitli alanlarda veriler toplanmalıdır. Bu veriler, şirketinizin çevresel etkilerini, sosyal sorumluluklarını ve yönetişim performansını değerlendirmek için gereklidir. Verilerin doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlamak için, verilerin toplanması, doğrulanması ve analiz edilmesi sürecinde titizlikle çalışılmalıdır. Ayrıca, uluslararası raporlama standartlarına uyum sağlamak için, verilerin küresel karşılaştırmalara uygun olması önemlidir.

Sürdürülebilirlik raporumuzun şeffaflığını nasıl artırabiliriz?

Sürdürülebilirlik raporunuzun şeffaflığını artırmak için, toplanan verilerin doğruluğunu sağlamak ve paydaşlarınıza açık bir şekilde sunmak kritik önem taşır. Verileri detaylı ve anlaşılır bir şekilde sunmak, grafikler ve tablolar kullanarak verileri görselleştirmek, paydaşların raporu daha iyi anlamasını sağlar. Üçüncü taraf doğrulama süreçlerinden yararlanmak, raporunuzun güvenilirliğini artırır ve paydaşlarınızın güvenini pekiştirir. Ayrıca, geri bildirim mekanizmaları kurarak paydaşların görüşlerini raporlama süreçlerinize dahil etmek, şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından önemli bir adımdır.